🍽️ „Nie chcę tego jeść, ble!” – kiedy wybiórczość pokarmowa u dziecka powinna zwrócić naszą uwagę?
Wielu rodziców spotyka się z sytuacją, gdy dziecko odmawia zjedzenia określonych produktów. Nie każda niechęć do brokułów🥦 czy pomidorów🍅 oznacza problem. Jednak jeśli lista akceptowanych pokarmów jest bardzo krótka, a nowe smaki, zapachy lub konsystencje wywołują silny opór, warto przyjrzeć się temu bliżej.
Wybiórczość pokarmowa to nie „grymaszenie” ani „zły charakter”. To trwały i specyficzny wzorzec zachowania, który polega na akceptowaniu przez dziecko jedynie określonej grupy produktów i konsekwentnym odrzucaniu pozostałych pokarmów. Dziecko chętnie sięga po wybrane przez siebie jedzenie, natomiast zdecydowanie odmawia próbowania produktów spoza swojej „bezpiecznej” listy. Często za trudnościami stoją przyczyny sensoryczne lub motoryczne, które wpływają na sposób odbierania i przetwarzania bodźców oraz na sprawność narządów odpowiedzialnych za jedzenie. W niektórych przypadkach wybiórczość może przybierać skrajną formę – dziecko akceptuje wyłącznie produkty konkretnej marki, od określonego producenta, o ściśle określonym kolorze, kształcie czy sposobie podania.
01
🔎 Z perspektywy logopedycznej szczególnie niepokojące są
- trudności z ssaniem już w okresie niemowlęcym,
- problemy z przechodzeniem na kolejne konsystencje pokarmów,
- preferowanie wyłącznie pokarmów płynnych lub gładkich papek,
- częste krztuszenie się, dławienie, odruch wymiotny podczas jedzenia,
- wypluwanie pokarmów lub przesuwanie ich w buzi palcem,
- trudności z gryzieniem i żuciem,
- nadmierne ślinienie się,
- jedzenie bardzo małych ilości lub tylko wybranych produktów,
- unikanie pokarmów ze względu na ich zapach, temperaturę, kolor lub fakturę,
- silny lęk przed próbowaniem nowych produktów.
Warto pamiętać, że jedzenie to skomplikowana czynność wymagająca dobrej współpracy mięśni języka, warg, policzków i żuchwy. Jeśli dziecko ma trudności z gryzieniem, żuciem czy połykaniem, może naturalnie wybierać produkty, z którymi łatwiej sobie poradzi.
02
⚠️ Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, gdy wybiórczość
- utrzymuje się przez długi czas,
- ogranicza dietę do bardzo niewielkiej liczby produktów,
- wpływa na rozwój dziecka,
- powoduje stres podczas posiłków,
- utrudnia funkcjonowanie społeczne, np. wspólne posiłki w przedszkolu lub szkole.
Najważniejsze – nie zmuszajmy dziecka do jedzenia. Presja, komentowanie i ciągłe namawianie najczęściej nasilają lęk i niechęć do pokarmów.
Jeśli obserwujesz u swojego dziecka wymienione trudności, warto skonsultować się z logopedą zajmującym się terapią karmienia. Wczesna diagnoza pozwala znaleźć przyczynę problemu i skutecznie wspierać rozwój funkcji pokarmowych.
Zapraszamy na konsultacje oraz terapię karmienia do naszego Gabinetu logopedycznego Słowo za słowem w Krakowie. Nasz zespół specjalistów pomoże zdiagnozować przyczyny wybiórczości pokarmowej u Twojego dziecka i ułoży bezpieczny, bezstresowy plan działania. Nie czekaj, aż problem ze spożywaniem posiłków się nasili – skontaktuj się z nami i umów wizytę w Krakowie!
Źródła
Marta Baj-Lieder, Wybiórczość pokarmowa w ujęciu sensoryczno-motorycznym, 2017, online Forum Logopedy
Jedna odpowiedź